Tussen Moeten en Willen

Er zijn mensen die graag iets Moeten. Sommigen gaan daar erg ver in. Ze verwarren Moeten met Willen. Dat is een manier van denken die wij ontmaskerd hebben als zeer gevaarlijk voor onze beschaving. Wie teveel zoekt naar het grote Moeten zal nooit inzien dat hij vooral zelf vorm aan het leven Moet geven.

Het idee dat wij vooral veel Moeten wordt door onze samenleving niet meer gewaardeerd. In plaats daarvan zijn wij gaan Willen. Moeten is, als tegengestelde van Willen, een vies woord geworden. Dat is zeer spijtig. Want als je echt wat Wilt maken van het leven zal je daarvoor toch een hoop Moeten doen.

Het Willen is mij met de paplepel ingegoten. De jaren ’50,  ’60 en ’70 hadden net hun Beat Love ’n Punk verhaaltjes verteld toen ik geboren werd. In de wereld waarin ik opgroeide stemde iedereen GroenLinks, dacht iedereen voor zichzelf en niemand geloofde meer in het Oude Systeem. Niks moest, alles kon, een Nieuwe Tijd lag in het vooruitzicht.

Die Nieuwe Tijd zou niet langer zijn wortels hebben in de verrotte, autoritaire beschaving die ons in de ellende had gestort. Ze zou voortkomen uit de diepst gevoelde intenties van onze ziel. Vanuit de reinste kern zouden wij tot Nieuwe Idealen komen. De Wil tot het Goede zou regeren. Bovendien zijn mensen die veel Willen meestal zeer brave consumenten. Wij hebben wat u Wilt! Maar dat staat hier natuurlijk volkomen los van.

Zo werd onze Wil het hoogste goed. Het Willen werd het nieuwe Moeten. Dat wat jij werkelijk Wilt, dat is het goede. Laat de Wil zijn gang maar gaan. De vrije markt was doorgedrongen tot de moraal. En we bleven maar GroenLinks stemmen.

Deze cult van de Wil stond centraal in de tijd dat ik opgroeide. Ten gevolge daarvan Wilden wij nogal wat toen we jong waren – nog niet zo lang geleden in mijn geval. We werden daar van alle kanten in gesteund. De commercie, de politiek, en tenslotte zelfs onze school stimuleerden ons tot Willen. Ik heb het nu over het Nieuwe Leren, waarin het onderwijs aan probeert te sluiten op de Wil van de leerling. Waar nodig zal het onderwijs die Wil op laten bloeien en bij snoeien.

Die verheerlijking van de Wil bestaat nog steeds. Sterker nog, de overheid heeft Het Nieuwe Leren verplicht gesteld. De naam is veelal verdwenen maar de kwaal woekert onveranderd voort. Volwassen onderwijzers worden verplicht om tegen hun overtuiging in hun leerlingen tot Nieuwe Mensen van de Nieuwe tijd te maken. Leerlingen moeten zich vanuit intrinsieke motivatie ontwikkelen, gebruik makend van hun eigen soort intelligentie en bijpassende leerstijl. Doe je Ding dus. Volg je Wil. Dat is een pijnlijke misvatting van de taak van het onderwijs. Kinderen, jongeren en studenten worden hierdoor niet voorbereid op een werkelijk en volwaardig volwassen leven.

Nu ik zelf onderwijzer Wil worden besef ik me dat daar meer bij komt te kijken dan een grote Wil. Je moet vooral realistisch zijn. Alleen in de realiteit kun je veel bereiken. En om met die realiteit uit de voeten te kunnen Moet je flink wat in huis hebben. Dat bereik je niet door het heel erg te Willen. Je Moet er echt wat voor doen, of je nu Wilt of niet.

Dat je er wat voor Moet doen om iets te bereiken is geen bijzondere constatering. Iedereen die het gelukt is om volwassen te worden weet dat dit zo is. Om die reden lijkt het mij dan ook niet onrechtvaardig om deze boodschap vanaf nu weer aan de volgende generatie door te geven. Pas als je een realistisch inzicht hebt in wat je Moet doen om je Wil te bereiken kun je volwassen worden. Je Moet het Moeten leren accepteren voordat je volwaardig deel kan nemen aan het leven. Alleen dan kun je doelen bereiken. Accepteer je het niet, blijf je verongelijkt steken in een onmogelijk Willen.

Ik ga de kinderen waar ik les aan ga geven gewoon verklappen dat je soms tegen je zin in hard moet werken om iets te bereiken. Dat ze daar aan Moeten wennen. Ik ben ervan overtuigd dat ik ze daar een groot plezier mee ga doen. Want ik geloof dat elk kind volwassen Wil worden. Daar hebben ze groot gelijk in. Het leven is heel mooi, vooral als je er wat mee kan.

1 reactie op “Tussen Moeten en Willen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>